Kanada’da Mülteci Korumasını Anlamak

Mülteci kimdir?

Kanada hükümeti, eğer kendi ülkenizde güvende değilseniz bir mülteci olduğunuzu belirtir. Ülkenize geri döndüğünüzde kim olduğunuz ya da neye inandığınız dolayısıyla zarar görebilir ya da özgürlüğünüzü kaybedebilirsiniz. Dolayısıyla başka bir yerde yaşamak zorunda kalırsınız.

Kanada’da mülteci koruması talebinde bulunmaya mültecilik başvurusu yapmak denir. Ülkenizde kötü muamele görmüş olmanız ya da ülkenizin tehlikeli bir yer olması durumunda dahi Kanada’da kalmanıza izin verilmeyebilir. Konvansiyon Mülteci veya Korunmaya Muhtaç Kişi olduğunuzu ispat etmelisiniz.

Konvansiyon Mülteci

Konvansiyon mülteci olmak için şu altı cümlenin sizin için geçerli olması gerekir:

• Ülkeme dönersem büyük ihtimalle çok kötü muamele göreceğim.
• Kim olduğum ya da neye inandığım dolayısıyla kötü muamele göreceğim.
• Geri dönmekten gerçekten korkuyorum.
• Ülkemde yaşamaktan korkmak için haklı sebeplerim var.
• Hükümetim beni koruyamaz.
• Ülkenin başka bir yerinde güvenli veya makul bir şekilde yaşayamam.

Korunmaya Muhtaç Kişi

“Korunmaya muhtaç kişi” olmak için 1 veya 2’nin doğru olduğunu göstermelisiniz:

1. Eğer ülkeme dönersem, gücü elinde bulunduran insanlar muhtemelen bana işkence yapacaktır.

VEYA

2. Ülkeme dönersem ölebilirim ya da zalimce muameleye veya cezaya maruz kalabilirim.

VE

• Hükümetim beni koruyamaz,
• Ülkenin başka herhangi bir yerinde güvenli ya da makul bir şekilde yaşayamam,
• Ben risk altında olsam da ama ülkemdeki herkes bu riski taşımıyor,
• Sadece ülkemin Kanada’da suç olan bir şeyi yapmaktan ötürü beni cezalandırmak istemesi nedeniyle risk altında değilim, ve
• Sadece ülkemdeki sağlık hizmetlerinin yetersiz olması nedeniyle risk altında değilim.

Daha fazla bilgi için Yasal Tanımları Anlayın bölümüne bakınız.

Mültecilik başvurusu yapabilir miyim?

Eğer bir tehlikeden ya da zulümden kaçıyorsanız, Kanada içinden ya da sınırda Kanada’dan mültecilik talebiyle koruma talebınde bulunabilirsiniz. Mültecilik talebinizin IRB-RPD’ye transfer edilip edilmeyeceğine Kanada devleti karar verecektir. Kimin talepte bulunabileceğini ve kimin mahkemesi olabileceğini anlamak önemlidir. En kısa sürede yasal tavsiye alın ve bunu mültecilik talebinde bulunmadan önce yapın.

Kim uygun değildir

Talebinizin IRB-RPD’ye transferi için başvuruda bulunamayabilirsiniz eğer:

• Gidebileceğiniz başka bir ülkede konvansiyon mülteciyseniz
• Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Avustralya veya Yeni Zelanda’da iltica talebinde bulunduysanız
• Daha önce Kanada tarafından mültecilik başvurusu yapamayacağınız söylendiyse
• Kanada’da daha önce geri çekilen, düşen veya reddedilen bir mültecilik başvurusunda bulunduysanız
• Tehlikeli veya suçlu olarak tanımlandıysanız ya da insan hakları yasalarını ihlal ettiyseniz
• Kanada’da halihazırda korunan kişi statüsü aldıysanız.
• Kanada’dan gönderilme kararı aldıysanız
• Amerika Birleşik Devletleri-Kanada kara sınırında, Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması (STCA) gereğince giriş yapamadıysanız,

Talebinizi 3 Haziran 2025’te ya da sonrasında yaptıysanız

C-12 Kanun tasarısı uyarınca, talebinizin IRB-RPD’ye transfer edilememesinin iki nedeni daha olabilir.

• Kanada’yı terk edip geri gelmiş olsanız bile, Kanada’ya ilk girişinizden bir seneyi geçen sürede talepte bulunduysanız.
• Kanada’ya yasal sınır girişleri arasından giriş yaptıysanız ve talebinizi girişinizden 14 gün sonra yaptıysanız.

Bu Kanada’ya 24 Haziran 2020 tarihinden sonra giriş yaptıysanız ve mültecilik talebinizi 24 Haziran’dan sonraki ilk girişinizden bir yıl içinde yapmadıysanız, mültecilik talebiniz IRB-RPD’ye transfer edilemeyebilir anlamına gelir. Onun yerine PRRA adı verilen bir süreçten yararlanabilirsiniz. PRRA’dan yararlanabilmek için mültecilik talebinde bulunmanız gerekebilir.

Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması (STCA)

Kanada’ya ABD’den giriş yaparsanız, Kanada ve ABD arasında Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması (STCA) adı verilen bir anlaşma, mülteci koruması talep etmenizi zorlaştırır. Anlaşma, iltica başvurunuzu girdiğiniz ilk güvenli ülkede yapmanız gerektiğini belirtmektedir. Kanada’ya resmi bir sınır kapısından geçiş yapmanız ya da Kanada’ya resmi sınır kapıları arasında giriş yapmanız ve ülkeye giriş yaptıktan sonraki 14 gün içinde mülteci talebinde bulunmanız halinde STCA sizin için geçerli olacaktır.

Eğer Kanada’ya kara yoluyla geçiyorsanız, yalnızca aşağıdaki durumlarda iltica başvurusunda bulunabilirsiniz:

• Kanada’da bir aile üyeniz varsa,
• 19 yaşından küçük, tek başına seyahat eden bir çocuksanız ve Amerika Birleşik Devletleri’nde ebeveyniniz veya yasal vasiniz yoksa,
• Geçerli bir Kanada vizeniz ya da eğitim veya çalışma izniniz varsa,
• Amerika Birleşik Devletleri’nde veya ülkenizde idam cezasıyla karşı karşıyaysanız,
• Vatansızsanız,
• Amerika Birleşik Devletleri vatandaşıysanız,

Bir sınır görevlisi bu istisnalardan birine uygun olup olmadığınızı anlamak için size sorular soracaktır. Eğer uygun olduğunuz belirlenirse, Kanada’ya girmenize izin verilecektir. Eğer istisnalardan birine uygun olmadığınız belirlenirse, Amerika Birleşik Devletleri’ne geri gönderilebilirsiniz. Mümkünse, Kanada’da kalmak için deneyebileceğiniz diğer yollar hakkında bir avukat veya yasal temsilci ile görüşün.

Daha fazla bilgi için Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması bölümüne bakınız.

Mültecilik başvuru sürecine genel bakış

Kanada’da kalabilmek için, hükümete Kanada’nın mülteci olarak tanımladığı kişi olduğunuzu göstermeniz gerekmektedir. Bu, Konvansiyon Mülteci veya Korunmaya Muhtaç Kişi olduğunuzu göstermeniz gerektiği anlamına gelir. Birden fazla ülkede yasal statünüz varsa, her birinde risk altında olduğunuzu göstermelisiniz. Ayrıca, kim olduğunuz ve hikayeniz hakkında doğruyu söylediğinizi de ispatlamalısınız. Bunu, kanıt toplayarak ve başınıza gelenleri dürüst, net ve ayrıntılı bir şekilde anlatarak yapabilirsiniz.

Mültecilik başvurunuzu başlatın

Mültecilik başvurusunda bulunmanın ilk adımı Kanada hükümetine koruma talebinizi bildirmektir. Bunu yapmanın iki yolu vardır. Kanada’da olmalısınız.

• Eğer Kanada içindeyseniz: Kanada Göçmenlik Mültecilik ve Vatandaşlık Departmanı (IRCC) portalında online başvurunuzu doldurup gönderin, veya
• Eğer sınırda, havaalanında veya gözaltı merkezindeyseniz: Bir Kanada Sınır Güvenliği Hizmetleri (CBSA) memuruna mültecilik başvurusu yapmak istediğinizi söyleyin.

CBSA ve IRCC talebinizin IRB-RPD’ye transfer edilip edilmeyeceğine karar verir. Eğer talepte bulunabiliyorsanız, talebiniz IRB-RPD’ye transfer edilir.

Eğer CBSA ya da IRCC talebinizin IRB-RPD’ye transfer edilebileceğine karar verirse, size PRRA önerilebilir ya da geldiğiniz ülkeye göre Kanada’dan gönderilirsiniz.

Eğer talepte bulunamayacağıma karar verildiyse

Mültecilik talebi duruşmanız

Başvurunuzla ilgili bir duruşma yapacaksınız. Duruşmanızda Kanada Göçmenlik ve Mültecilik Kurulu – Mülteci Koruma Şubesi (IRB-RPD)’inden bir kişi (bir Üye hikayenizi ve tanıklarınızın söylediklerini dinler. Başvuru Nedeni (BOC) Formunuzu, Kanada Göçmenlik Mültecilik ve Vatandaşlık Departmanı (IRCC) veya Kanada Sınır Güvenliği Hizmetleri (CBSA)’inden gelen notları ve onlara verdiğiniz diğer her şeyi incelerler.

Daha fazla bilgi için Mültecilik Duruşmanızda bölümüne bakın.

Mültecilik talebi duruşmanızdan sonra

Duruşmanızdan sonra, Kanada Göçmenlik ve Mültecilik Kurulu – Mülteci Koruma Şubesi (IRB-RPD) mültecilik başvurunuzun kabul edilip edilmediğini size bildirir. Başvurunuz kabul edilirse, daimi oturma izni sahibi olmak için başvuru yapabilirsiniz. Başvurunuz reddedilirse, temyize gidebilirsiniz (inceleme talebinde bulunabilirsiniz). Seçenekleriniz hakkında bilgi edinmek için bir avukat veya yasal temsilci ile görüşün.

Daha fazla bilgi için Duruşmanızdan Sonra bölümüne bakın.

IRB-RPD’ye transfer edilemez olan talepler

Talebiniz IRB-RPD’ye transfer edilemez bulunursa ne olur

CBSC ya da IRCC’nin talebinizi IRB-RPD’ye transfer edilemez bulmasının birçok sebepleri vardır.

Eğer talepte bulunamaz kabul edilirseniz, “talebiniz Mülteci Koruma Birimi’ne transfer edilemez” yazan bir kağıt alırsınız. Uygunluk görüşmenizde, size bir Mülteci Koruması Kimlik Dokümanı (RPID) verilir.

C-12 Tasarısı kapsamındaki değiliklikler (3 Haziran 2025’teki ve sonraki talepler)

C-12 Tasarısı ile getirilen yeni talepte bulunabilme kurallarına göre, 3 Haziran 2025 ve sonrasında yapılan bazı talepler transfer edilemez bulunabilir, daha önce uygun olsalar bile.

Eğer talebiniz etkilendiyse, IRCC ya da CBSA sizinle irtibata geçecektir.

Eğer talep edilemez bulunursanız bir sonraki aşama nedir

Bir sonraki aşamanın ne olacağı sınır dışı edilme kararı durumunuza göre değişir. Aktif ya da aktif olmayan bir sınır dışı edilme kararınız olacaktır.

Aktif olmayan bir sınır dışı edilme emriniz varsa

Moratoryum ülkelerinden birindenseniz, sınır dışı emriniz aktif olamaz. Bu Kanada’dan gönderilemezsiniz, ancak Sınır Dışı Edilme Öncesi Risk değerlendirilmesi (PRRA)’ne de başvuramazsınız.

Bu sizi belirsiz bir göçmenlik durumunda bırakır.

Otomatik olarak çalışma izniniz olmaz. Ancak RPID aldıktan sonra başvuruda bulunabilirsiniz. Bir başvuruda bulunmanız ve ücret ödemeniz gerekir. İşlem süreci uzun sürebilir. Güncel işlem süreleri için IRCC’nin internet sitesine başvurun.

Bu durumdaki bazı kişiler İnsaniyet ve Merhamet Başvurusu (H&R) yoluyla devamlı oturma iznine başvurur. Ancak işlem süreci uzun olabilir. Güncel işlem süreleri için IRCC’nin internet sitesine başvurun.

Aktif olan bir sınır dışı edilme emriniz varsa

Talepte bulunamıyorsanız ve aktif olan bir sınır dışı edilme emriniz varsa, sınır dışı edilme sürecine alınırsınız.

Sınır Dışı Edilme Öncesi Risk Değerlendirme (PRRA)

Gönderilme süreçlerinin bir parçası olarak, Sınır Dışı Edilme Öncesi Risk Değerlendirme’ye (PRRA) başvurmaya uygun olabilirsiniz.

Kendi başınıza PRRA’ya başvuramazsınız. PRRA başvurusunun size sunulmasını bir CBSA memurundan beklemelisiniz.

Bu görüşme genelde yüzyüze bir CBSA ofisinde yapılır, ancak internet üzerinden de gerçekleştirilebilir. Başvuruda bulunamayacağınıza karar verilir verilmez ya da aylar sonra olabilir.

Daha fazla bilgi için Sınır Dışı Edilme Öncesi Risk Değerlendirmesi (PRRA)’ya bakınız.

PRRA sırasında çalışma izinleri

PRRA’dan yararlanmayı bekliyorsanız ya da başvurunuzu zamanında yaptıysanız, açık çalışma iznine başvurabilirsiniz. Çalışma iznine başvurmalı ve ücret ödemelisiniz. İşlem süreleri uzun olabilir. Güncel işlem süreleri için IRCC’nin internet sitesine başvurun.

Kanada Göçmenlik Mültecilik ve Vatandaşlık Departmanı (IRCC)’nın Rolü

Kanada Göçmenlik Mültecilik ve Vatandaşlık Departmanı (IRCC), Kanada’nın göçmenlik programlarının yürütülmesinden sorumludur.

Eğer mültecilik başvurunuzu Kanada içinde başlatırsanız, başvurunuzu Kanada Göçmenlik, Mültecilik ve Vatandaşlık Departmanı (IRCC)’na sunarsınız.

IRCC, talebinizin sevk edilmeye uygun olup olmadığına karar verecektir. Talebiniz uygun bulunursa, IRB-RPD’ye gönderilecektir.

Kanada Göçmenlik Mültecilik ve Vatandaşlık Departmanı (IRCC) ayrıca şunlardan da sorumludur:

• Çalışma izinleri
• Geçici Federal Sağlık Sigortası
• Kalıcı oturum başvuruları
• Mülteci Koruması Kimlik Belgesi (RPID)

Kanada Sınır Hizmetleri Dairesinin (CBSA)’nin Rolü

Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi (CBSA), Kanada’nın göçmenlik yasalarını uygulamaktan sorumludur.

Mültecilik başvurunuzu bir Giriş Noktasında (kara sınırı, havaalanı veya deniz limanı) veya bir gözaltı merkezinde başlatırsanız, bir Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi (CBSA) memuruna başvuru yapmak istediğinizi söylersiniz.

Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi (CBSA), sizinle konuştuktan sonra Kanada’da bir başvuruda bulunmanıza izin verildiğine (uygun olduğunuza) karar verebilir. Başvurunuzu nasıl başlatacağınızı size gösterir. Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi (CBSA) daha sonra başvurunuzu Kanada Göçmenlik ve Mülteci Kurulu-Mülteci Koruma Şubesi ‘ne (IRB-RPD) gönderecektir.

Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi (CBSA) ayrıca:

• Kanada’nın sınırlarını kontrol eder ve Kanada’ya kimin girebileceğine karar verir
• Kanada’da kalamayacak olan mültecilik başvurusu sahiplerini sınır dışı eder.

Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi (CBSA) aşağıdaki durumlarda sizi bir gözaltı merkezine koyabilir:

• Kim olduğunuzdan emin olamazlarsa,
• Tehlikeli olduğunuzu düşünüyorlarsa, veya
• Göçmenlik yasalarına uymayacağınızı düşünüyorlarsa.

Eğer bir gözaltı merkezine konulursanız, bir avukat veya yasal temsilci hakkına sahipsiniz. Alıkonulmanızın gözden geçirilmesi ve serbest bırakılıp bırakılmayacağınıza karar verilmesi için düzenli olarak duruşmalar yapılacaktır.

Daha fazla bilgi için Alıkonulursanız bölümüne bakın.

Kanada Göçmenlik ve Mültecilik Kurulu (IRB)’nun Rolü

Kanada Göçmenlik ve Mültecilik Kurulu (IRB), göçmenlik ve mültecilik konularında kararlar almaktan sorumludur.

Kanada Göçmenlik Mültecilik ve Vatandaşlık Departmanı (IRCC) veya Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi (CBSA), mültecilik talebinde bulunabileceğinize karar verdikten sonra başvurunuzu Kanada Göçmenlik ve Mültecilik Kurulu (IRB)’na gönderecektir. Kanada Göçmenlik ve Mültecilik Kurulu (IRB), mültecilik başvurunuzun incelenmesi ve karara bağlanmasından sorumlu olan ana devlet kurumudur. Kanada Göçmenlik ve Mültecilik Kurulu (IRB)’nun Mülteci Koruma Şubesi (RPD), Kanada’da mültecilik koruması alıp almayacağınıza karar verir.

Kanada Göçmenlik ve Mültecilik Kurulu – Mülteci Koruma Şubesi (IRB-RPD):

• Başvuru Nedeni (BOC) Formunuzu ve diğer belgelerinizi ve kanıtlarınızı okur.
• Mültecilik duruşmanızı yürütür.
• Mültecilik talebinizin kabul edilip edilmeyeceğine karar verir.

Kanada Göçmenlik ve Mültecilik Kurulu (IRB)’nun üç bölümü daha vardır. Şu bölümlerle de karşılaşabilirsiniz:

• Mülteci Temyiz Şubesi (RAD)
• Göçmenlik Şubesi (ID)
• Göçmenlik Temyiz Şubesi (IAD)

Adresinizi güncel tutma

Kanada Göçmenlik ve Mülteci Kurulu-Mülteci Koruma Şubesi (IRB-RPD) ile Adresinizi Değiştirme

Yeni adresiniz, telefon numaranız veya e-postanız.

Eğer kendinizi temsil ediyorsanız (avukatınız yoksa):

Müşteri İletişim Bilgileri Bildirimi formunu doldurun. Formu My Case uygulamasını kullanarak IRB-RPD’ye gönderin. Henüz My Case uygulamanız yoksa, e-posta ile gönderin.

 

Kanada Göçmenlik Mültecilik ve Vatandaşlık Departmanı (IRCC) ile Adresinizi Değiştirme

Kanada Göçmenlik Mültecilik ve Vatandaşlık Departmanı (IRCC) ile adresinizi değiştirmek için  Web Formu‘na gidin ve yeni adresinizi girmek için adımları izleyin.

Web Formu’nu doldurmak için ipuçları:

• “Başvuru türü/sorgu türü” yazan yerde “İletişim bilgilerinin değiştirilmesi” seçeneğini seçin.
• UCI numaranızı Mültecilik Koruması Kimlik Belgenizde veya Kanada Göçmenlik Mültecilik ve Vatandaşlık Departmanı (IRCC)’ndan gelen herhangi bir mektupta bulabilirsiniz.

Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi (CBSA) ile Adresinizi Değiştirme

Eğer Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi (CBSA) mültecilik başvurunuzla ilgileniyorsa, iletişim bilgilerinizi onlarla da güncel tutmanız gerekir. İletişim bilgileriniz değişirse, bir memur Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi(CBSA)’ni nasıl ve nereden güncelleyeceğiniz konusunda size bilgi verecektir.