Eğer alıkonulduysanız
Kanada’da mülteci koruması isteyen çoğu kişi alıkonulmaz (nezarette tutulmaz). Alıkonulduysanız, nedenini öğrenin. Nerede ve ne zaman alıkonulabileceğiniz konusunda bilgi sahibi olun. Alıkonulma altında mültecilik başvurusunun nasıl yapılacağını anlayın.
Alıkonulma sürecini anlamak
Birçok mültecilik başvurusu sahibi, mültecilik başvurusu sürecinin tamamı boyunca Kanada’da özgürce yaşar. Sadece küçük bir kısmı tutuklanır ve alıkonulur alınır (nezarette tutulur).
Kanada Sınır Hizmetleri Dairesi (CBSA) sizi alıkoyarsa, nedenini size söyleyecektir. Alıkonulan mültecilik başvurusu sahiplerinin çoğu daha sonra serbest bırakılır.
CBSA neden sizi alıkoymak isteyebilir?
Neden alıkonulabileceğinizi bilmeniz önemlidir. Bu nedenler şunlardır:
Kaçma riski
Özellikle geçmişinizde göçmenlik yasalarına uymama durumu varsa (Kanada’da veya başka bir ülkede), CBSA, ülkeden çıkarılma prosedürüne veya göçmenlik duruşmalarına gelmeyeceğiniz konusunda endişe duyabilir
Kimlik
CBSA’nın kimliğinizle ilgili soruları olabilir. Kimliğinizi kanıtlayacak belgeleriniz yoksa bu durumla karşılaşabilirsiniz. Aynı durum, CBSA’nın elinizde sahte belgeler olduğuna inanması, kimliğiniz veya Kanada’ya nasıl seyahat ettiğiniz hakkında sunduğunuz bilgilere inanmaması durumunda da gerçekleşebilir.
CBSA kimliğinizi kanıtlamak için sizden kanıt isteyecektir. Bazen sosyal medya hesaplarınıza, vize başvurularınıza veya diğer ülkelerden edinilen bilgilere bakarlar.
Halka yönelik tehlike arzetmek
CBSA sizin Kanada halkı için tehlikeli olduğunuzu düşünebilir.
Güvenlik
CBSA, güvenlik nedenleriyle veya suç teşkil eden davranışlar nedeniyle Kanada’da kalmanıza izin verilmemesi gerektiğini düşünebilir. Daha fazla bilgi toplamaya çalışırken sizi alıkoyabilirler. Şüphelerini destekleyen kanıtlar bulurlarsa, Kanada’da kalmanıza izin verilip verilmeyeceğine karar vermek için IRB-ID‘ye başvurabilirler.
Ne zaman alıkonulabilirsiniz?
Yasal bir sınır kapısında, resmi olmayan bir sınır kapısında, bir havaalanında, bir limanda veya Kanada içinde alıkonulabilirsiniz.
Çoğu durumda alıkonulma, mültecilik başvuru sürecinin başlangıcında gerçekleşir. Halihazırda Kanada’da olduğunuzda veya göçmenlik yetkilileriyle görüşme yaparken de alıkonulabilirsiniz.
Nerede tutulursunuz?
Bir CBSA memuru sizi tutuklarsa, bir CBSA Göçmenlik Gözaltı Merkezi’nde tutulabilirsiniz. Bunlar şurada bulunur:
- Toronto, Ontario
- Laval, Quebec (Montreal’e yakın)
- Surrey, British Columbia (Vancouver’a yakın)
Yaşadığınız yerde Göçmenlik Gözaltı Merkezi yoksa veya CBSA sizin başkaları ya da kendiniz için tehlike arzettiğinizi düşünüyorsa, hapishanede tutulabilirsiniz.
Nerede gözaltında tutulacağınız, bölgenizde boş alana sahip bir Göçmenlik Gözaltı Merkezi’nin bulunup bulunmadığına ve CBSA’nın teşkil ettiğinizi düşündüğü risk düzeyine bağlıdır. Bir Alıkonulma Memuru veya bir Yurtiçi Güvenlik Memuru, koşullar hakkında endişeleriniz olması durumunda kiminle iletişime geçeceğinizi size söyleyebilir.
Şartlı serbest bırakılma
Alıkonulursanız, belirli koşullara uymayı kabul etmeniz halinde CBSA sizi serbest bırakabilir.
Örneğin, kaçma riski taşıdığınızı düşünüyorlarsa şunları kabul edebilirsiniz:
- CBSA’ya düzenli olarak rapor vermeyi,
- belirli bir yerde yaşamayı,
- Başka bir kişiden (örneğin bir aile üyesinden) nakit depozito veya teminat almayı.
Ne kadar süreyle alıkonulabilirsiniz?
Ne kadar süreyle alıkonulacağınız, orada bulunma nedeninize bağlıdır. Örneğin, belirli koşulları yerine getirmeniz veya olaya 18 yaşın altında çocukların dahil olması durumunda IRB-ID sizi serbest bırakabilir.
Alıkonulursanız, serbest bırakılıp bırakılamayacağınıza karar verilmesi için belirli zamanlarda gözaltı inceleme duruşmalarına katılırsınız. İlk gözaltı inceleme duruşması 48 saat sonra yapılır. Serbest bırakılmazsanız, 7 gün içinde başka bir duruşmanız olur. Alıkonulmaya devam ederseniz, o tarihten itibaren en az her 30 günde bir duruşmalarınız olur.
Bazen serbest bırakılmak için Gözaltı Alternatifi (ATD) sunmanız gerekebilir. ATD’ye örnek, sizi denetleyebilecek ve serbest bırakılma koşullarınıza uymanıza yardımcı olabilecek bir arkadaşınızın yanında kalmak olabilir.
Kanada’da ne kadar süreyle alıkonulabileceğinize ilişkin şu anda herhangi bir süre sınırlaması bulunmamaktadır.
Alıkonulma Süreci
Alıkonulma süreci nasıl işler?
Alıkonulma inceleme duruşması
Alıkonulduğunuz süre boyunca düzenli olarak alıkonulma inceleme duruşmalarınız olur. IRB-ID ile ilk alıkonulma inceleme duruşmanız, tutuklanmanızdan 48 saat sonra veya mümkün olan en kısa sürede gerçekleşir.
Alıkonulma inceleme duruşmasında, bir CBSA temsilcisi neden alıkonulduğunuzu açıklar ve kanıt sunar. Gözaltı sürenizin devamını veya serbest bırakılmanızı önerebilirler. IRB-ID Üyesi durumunuzu değerlendirir ve alıkonulmanız ya da şartlı veya şartsız tahliye edilmeniz gerekip gerekmediğine karar verir.
Bu kararı vermek için Üye şu hususları değerlendirir:
- Alıkonulma Gerekçeleri
- Alıkonulmanın süresi
- Sizin ya da CBSA’nın sebep olduğu gecikmeler ya da problemler
- Alıkonulmaya olası alternatifler
- Mevzuya dahil olan 18 yaş altındaki çocukların yüksek çıkarları
- Alıkonulma şartları
Duruşmanıza bir CBSA temsilcisi ve bir IRB-ID Üyesinin yanı sıra aşağıdakiler de dahil olmak üzere başka kişiler de katılabilir:
- Siz ve eğer onlar da alıkonuldularsa, aile üyeleriniz
- İhtiyacınız varsa bir tercüman
- Eğer varsa yasal temsilciniz
- Eğer izin veriliyorsa şahit ve gözlemciler
Çoğu IRB duruşması online gerçekleşir. Ancak duruşmanızın şahsen yapılması için talepte bulunabilirsiniz.
Alıkonulma yerine kullanılabilecek Alternatifler
Bir alıkonulma inceleme duruşmasında siz veya yasal temsilciniz bir Alıkonulma yerine kullanılabilecek Alternatifler (ATD) önerebilirsiniz. ATD, uymanız gereken koşulları içeren bir tahliye planıdır. ATD’lerin bazı örnekleri şunlardır:
- CBSA’ya yaşayacağınız adresi bildirmek
- CBSA’ya düzenli olarak imza vermek
- sokağa çıkma yasağı uygulamak
- Tayin edilmiş bir kişiyle yaşamak
- Alkol veya uyuşturucu kullanmaktan kaçınmak
Üye şartların gerekli olup olmadığına ve şartların ne olacağına karar verecektir.
Alıkonulma dışında yaşayacak bir yeriniz yoksa, sizin için mevcut olabilecek geçici konut seçeneklerini öğrenin. Kanada’da mültecilik başvurusu yapanlar için bazı geçici konutlar mevcuttur. Bu barınaklar hakkında yasal temsilcinizden, bir yerleşim veya toplum çalışanından ya da bazen CBSA’dan bilgi alabilirsiniz.
Alıkonulma devam ederse
IRB-ID Üyesi alıkonulmanın devamına karar verirse, 7 gün içinde başka bir alıkounlma inceleme duruşmanız olur. Bundan sonra, serbest bırakılıncaya kadar her 30 günde bir alıkonulma inceleme duruşmalarınız olacaktır.
IRB-ID Üyesi alıkonulmanızın devam etmesi gerektiğine karar verirse, yedi gün içinde başka bir duruşmanız olacak. Bu ikinci duruşmada tutukluluğunuz emredilirse, o tarihten itibaren en az her 30 günde bir duruşmanız olur.
Serbest bırakılırsanız
IRB-ID Üyesi serbest bırakılmanızı emrederse, uymanız gereken herhangi bir şart olup olmadığı size söylenecektir. Şartların anlaşılması çok önemlidir. CBSA, mecbur olmadığınızı söyleyene veya IRB-ID ya da CBSA bunları değiştirmeyi kabul edene kadar bu şartlara uymaya devam etmeniz gerekir.
Alıkonulma altında
Yasal temsilci bulma
Alıkonulursanız, yasal bir temsilciyle görüşmek istediğinizi söyleyin. Kanada’da nerede olduğunuza bağlı olarak:
- Duruşmalarınızda devletin atadığı ücretsiz bir avukat veya yardımcı avukat sizi yasal olarak temsil edebilir.
- Gerekli şartları karşılıyorsanız, eyalet hukuki yardım programı aracılığıyla yasal bir temsilci edinebilirsiniz.
- Özel bir avukat veya göçmenlik danışmanı tutmayı tercih edebilirsiniz.
Yasal temsilciniz yoksa bir aile üyenizin sizi ücretsiz olarak temsil etmesini isteyebilir, ya da savunmanızı kendiniz yapabilirsiniz.
İnsanlarla irtibata geçme
Gözaltında bulunduğunuz Göçmenlik Gözaltı Merkezi veya cezaevinin dışında bulunan kişilerle irtibata geçmek zor olabilir.
Göçmenlik Gözaltı Merkezlerinde, CBSA size izin verilmediği sürece interneti veya kendi cep telefonunuzu kullanamazsınız. Kanada içinde ücretsiz aramalar yapabilirsiniz. Başka bir ülkeyi aramak için ön ödemeli uluslararası arama kartına ihtiyacınız olabilir.
Hangi hapishanede olduğunuza bağlı olarak, içeride telefon kullanmakta zorluk yaşayabilirsiniz.
Bilgi erişimi
İleride atılması gereken adımlar hakkında daha fazla bilgi almak için bir CBSA görevlisiyle görüşmeyi isteyebilirsiniz. Yasal temsilciniz de size önemli bilgiler verebilir.
Gözaltına alınan kişileri destekleyen Sivil Toplum Kuruluşları (STK) vardır. Sizi ziyaret edebilir ve durumunuz hakkında bilgi verebilirler. Bir CBSA görevlisine veya yasal temsilcinize bir STK ile görüşüp görüşemeyeceğinizi sorun.
Ziyaretçiler
Arkadaşlarınız, aile üyeleriniz veya başka kişiler sizi ziyaret edebilir. Ziyaret saatleri ve koşulları farklılık gösterebilir.
Güvenlik önlemleri
Gözaltı merkezleri ve cezaevlerinde kuralları uygulayan ve sizi denetleyen güvenlik görevlileri bulunur.
Alıkonulmak çok zor bir tecrübe olabilir. Bulunduğunuz yer size hapishane gibi gelir ve temel özgürlüklerden mahrum kalırsınız. Tesisin dışında olduğunuzda (örneğin, dışarıdaki doktor randevularınız için) kelepçe, zincir ve diğer önlemler kullanılabilir.
Çocuklar
Çocuklarınızla birlikte Kanada’daysanız, onlar da sizinle birlikte bir merkezde tutulabilirler. Çocuklarınızdan ya da diğer aile bireylerinizden ayrıysanız bunu yasal temsilcinize bildirin ve bir STK’dan yardım alın.
Şikayette bulunma
Eğer size yapılan muamele ile ilgili şikayetiniz varsa bunu CBSA’ya bildirebilirsiniz. Yaptığınız görüşmeler duruşmalarınızda tekrar gündeme gelebilir. Bir STK’dan hukuki tavsiye veya bilgi almak önemlidir.
Haklarınız
Alıkonulurken sahip olduğunuz haklar şunlardır:
- Alıkonulma sebebinizin söylenmesi,
- Bir CBSA memuruna erişim,
- İngilizce veya Fransızca anlayıp konuşamıyorsanız bir tercümandan yardım alma,
- Tıbbi destek alma,
- Dini vecibelerinizi yerine getirme,
- Sizin adınıza hareket etmesi için yasal bir temsilci tutma,
- Gerekli şartları sağlamanız durumunda yasal yardım alma. Sizin için mevcut olan yasal hizmetlerle alakalı bilgi alacaksınız. Aynı zamanda bir arkadaşınızın veya bir kuruluş üyesinin sizi ücretsiz temsil etmesini de isteyebilirsiniz.
- Ülkenizin büyükelçiliği veya konsolosluğuyla iletişime geçme. Mültecilik başvurusunda bulunuyorsanız, öncesinde hukuki tavsiye almadan bunu yapmayın. Kanada’daki Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komisyonu’yla (UNHCR) iletişime geçilmesini isteyebilirsiniz.
- Sizi destekleyebilecek STK’lar ile irtibata geçin.
Alıkonulma altında mültecilik başvurusu yapmak
Mültecilik başvurunuzu nasıl başlatırsınız?
Eğer alıkonulma altında mültecilik başvurusunda bulunmak isterseniz derhal CBSA’ı haberdar edin.
Alıkonulma altındayken bir başvuruda bulunursanız, CBSA size sürecin nasıl tamamlanacağını anlatacaktır.
Zaman çizelgesi ve BOC Formunuz
Mültecilik başvurusu süreci için yine de son teslim tarihlerini kaçırmamanız gerekir. Buna BOC Formu da dahildir. Alıkonulma altındayken bir BOC Formu alırsanız, son teslim tarihine uyarak formu mümkün olan en kısa sürede doldurmanız gerekmektedir.
Yasal bir temsilciye BOC Formunuzla ilgili olarak size yardımcı olup olamayacaklarını sormanız önemlidir. Yasal bir temsilciniz yoksa, CBSA‘dan formunuzu IRB-RPD’ye göndermelerini isteyin.
Alıkonulma altındayken BOC formunu doldurmak sizin için zor olduysa, bunu belgede açıklayın. Örneğin şöyle söyleyebilirsiniz:
- Yasal bir temsilciniz yoktu (eğer bulamadıysanız).
- Tercüman veya çevirmen bulmanın hiç bir yolu yoktu.
- Alıkonulduğunuz için yaşadığınız diğer sorunlar.
Mültecilik duruşmanız
Mültecilik başvurunuzu yaptıktan sonra alıkonulmaya devam ederseniz IRB-RPD talebinizi daha hızlı bir şekilde işleme koyacaktır. Duruşmayı normalden daha yakın bir zamana koyacaklardır. Alıkonulma altında duruşmanız varsa ve yasal temsilciniz yoksa bir STK’dan yardım istemeniz önemlidir.
Serbet bırakıldığınızda adresinizi IRB-RPD’ye vermelisiniz. Eğer durşmanız henüz yapılmadıysa, duruşma tarihi ve başvurunuzla ilgili önemli bilgilileri kaçırmamanız açısından bu çok önemlidir.
Dikkat edin, kimlik nedenleriyle alıkonulduysanız, mültecilik duruşmanız sırasında bu soru sorulabilir. CBSA, endişelerini açıklamak için duruşmanıza gelebilir. Bu durumda ne yapmanız gerektiğini yasal temsilcinize sorduğunuzdan emin olun.