የይገባኛል ጥያቄዎ እና የህግ ጉዳዮች

እርሶ ነኝ ያሉትን እርሶ መሆንዎን ማሳየት አለብዎት። ይህ ማለት የሀገርዎ ዜጋ መሆንዎን የሚያረጋግጡ ሰነዶችን ማሳየት አለብዎት። በሌላ አገር የኖሩ ከሆነ ስለ እርስዎ የስደት ሁኔታ ሰነዶችን ማሳየት አለብዎት።

እንዲሁም ሀይማኖትዎን ወይም ጎሳዎን፣ ሙያዊ፣ የፖለቲካ ወይም የሰራተኛ ማህበር አባልነትዎን፣ ጾታዊ ዝንባሌዎን፣ ወይም በሌላ የማህበረሰብ ቡድን አባልነትዎን ማሳየት አስፈላጊ ሊሆን ይችላል።

ማን እንደሆኑ ለማሳየት አንዳንድ ሰነዶችን ማግኘት ካልቻሉ ለምን እንደሆነ በችሎትዎ ላይ ማስረዳት አለብዎት። ማስረጃውን እንዴት ለማግኘት እንደሞከሩም መናገር ይችላሉ።

የማስረጃ ምሳሌዎች

ማንነትዎን ለማሳየት ልትሰበስባዋቸው የሚችልወቸው አንዳንድ የማስረጃ ምሳሌዎች እዚህ አሉ፡

• የሀገርዎ ዜጋ መሆንዎን ለማረጋገጥ፡-
  • ፓስፖርት
  • ብሔራዊ መታወቂያ
  • የውትድርና አገልግሎት ካርድ
  • የጋብቻ ምስክር ወረቀት
  • የትምህርት ቤት ሰክሪፕት ግልባጮች
  • እርስዎን ወይም ቤተሰብዎን የሚያውቁ ከአገርዎ የመጡ ምስክሮች
• ሃይማኖትዎን ለማረጋገጥ፡-
  • የጥምቀት የምስክር ወረቀት
  • የሃይማኖት መሪዎ ደብዳቤ
• የእርስዎን የፖለቲካ ወይም የሙያ ቡድን ለማረጋገጥ፡-
  • በፖለቲካ ፓርቲ ወይም በሌላ ቡድን ውስጥ የአባልነት ካርድ
  • የድርጅት ደብዳቤ
  • ሙያዊ ስልጠናን የሚያሳዩ ግልባጮች
  • የንግድ መዝገቦች
  • ዲፕሎማዎች
• የፆታ ዝንባሌዎን ለማረጋገጥ፡-
  • የማህበረሰብ ቡድን፣ አጋር ወይም የቤተሰብ አባል ደብዳቤ።
  • እርስዎ LGBTQ ማህበረሰብ አካል መሆንዎን እንዴት እንደሚያውቁ ዝርዝሮችን መስጠት የሚችሉ ምስክሮች።

እውነት እየተናገሩ እንደሆነ እና ማስረጃዎ ሁሉ እውነት መሆኑን ማሳየት አለብህ።

እርስዎን ማመን ይችሉ እንደሆነ ለመወሰን፣የIRB-RPD አባል በእርስዎ የይገባኛል ጥያቄ ውስጥ ያለው መረጃ ሁሉ የሚዛመድ መሆኑን ማየት አለበት። አባሉ ያነጻጸራል፡-

• የእርስዎ BOC ቅጽ እና ትረካ፣
• የእርሶ ማሰረጃ ፣
• በችሎትዎ የሚናገሩት ፣
• ምስክሮችዎ የሚሉትን እና
• የዜና ዘገባዎች እና የሰብአዊ መብት ዘገባዎች ።

እርስዎ ማስረዳት የማይችሉት ልዩነቶች ካሉ፣ አባሉ እርስዎን ማመን እንደማይችሉ ሊወስን ይችላል። ይህ በካናዳ ለመቆየት የሚያደርጉትን ማንኛውንም ሌላ ሙከራ ሊጎዳ ይችላል።

የማስረጃ ምሳሌዎች

እውነትኛ እና ተአማኒ መሆንዎን ለማሳየት ልትሰበስባቸው የምትችላዋቸው አንዳንድ የማስረጃ ምሳሌዎች እዚህ አሉ።

• ስለ ሰብአዊ መብት ረገጣ የሀገር ዘገባዎች እና የዜና ዘገባዎች
• የሕክምና/የሆስፒታል መዛግብት ወይም ደረሰኞች
• ፓሊስ ዘገባዎች
• የጉዳት ፎቶግራፎች
• የምስክሮች መግለጫዎች
• በካናዳ ከሚገኘው ዶክተርዎ ስለ ጠባሳ ወይም ጉዳቶችዎ የተላከ ደብዳቤ
• ከማህበራዊ ሚዲያ ሰክሪን ፎተዎች
• በእርስዎ ላይ የተፈጸሙ ማስፈራሪያዎችን የሚያሳዩ የጽሑፍ መልዕክቶች ስክሪን ፎቶዎች።

በችሎትዎ ላይ እውነትን መናገርዎን ለማሳየት የሚረዱ ምክሮች፡-

• የተወሰኑ የታሪክዎ ዝርዝሮች እውነት መሆናቸውን የሚያሳይ ማስረጃ ይኑርዎት።
• ከመጠን በላይ ላለማጋነን ወይም ላለማሳመር ይጠንቀቁ ።
• ያልገባችዎትን ጥያቄ አይመልሱ።
• አንድ ጥያቄ ካልተረዳዎት አባሉን እንዲደግመው ወይም እንደገና እንዲናገር ይጠይቁት።
• እውነት ይሁኑ። አይገምቱ።
• አባሉ እንደየዲረዳዎ ለማረጋገጥ በረዥም እና በሙሉ ዓረፍተ ነገሮች ይመልሱ።
• ምስክሮችዎን በጥንቃቄ ይምረጡ። እውነቱን መናገር እንዳለባቸው ይንገራቸው። አባሉ የሚሉት ነገር እርስዎ ከሚሉት ጋር እንዲጣጣም እንደሚጠብቅ ያስረድዋቸው። ምስክሮችዎን የማስረጃዎትን ቅጂ መስጠት ይችላሉ።

ወደ ሀገርዎ ከተመለሲ መጥፎ አያያዝን በእውነት እንደሚፈሩ ማሳየት አለብዎት። ይህ ደግሞ “ተጨባጭ ፍርሃት” በመባልም ይታወቃል። አባላቱ ሊጠይቋቸው የሚችሏቸው አንዳንድ ጥያቄዎች ምሳሌዎች እዚህ አሉ፡-

• ከመጥፎ አያያዝ በኋላ ከአገርዎ ለምን ወዲያው ወጥተው አልሄዱም ?
• ወደ ካናዳ (ለምሳሌ ፣ USA) በሚጓዙበት ጊዜ በሌላ ደህንነቱ በተጠበቀ ሀገር በኩል ለምን አለፉ ነገር ግን የይገባኛል ጥያቄ ለምን አላቀረቡም?
• ለቀው ከሄዱ በኋላ ለምን ወደ ሀገርዎ ተመለሱ ?
• ካናዳ ከደረሱ በኋላ የይገባኛል ጥያቄ ለማቅረብ ለምን ጠበቁ?

እነዚህን ጥያቄዎች እና መልሶችዎን ያስቡ። በችሎት ከመስማትዎ በፊት በተቻለዎት መጠን ይዘጋጁ። ያደረጉትን ወይም ያላደረጉትን ለማስረዳት የሚረዳችዎት ማስረጃ አለ? ለምሳሌ፣ በአገራችሁ ያለው ሁኔታ እንደሚለወጥ ተስፋ ነበራችሁ? ከአገርዎ መውጣት ከባድ ነበር?

የማስረጃ ምሳሌዎች

ወደ ትውልድ ሀገርዎ ለመመለስ ለምን እንደፈሩ ለማሳየት ሊሰበሰቡ የሚችሉ አንዳንድ የማስረጃ ምሳሌዎች እዚህ አሉ፡-

• ፖሊስ ለእርዳታ እንደጠየቁ ወይም በአእርሶ ላይ ለተፈጸመ ወንጀል ሪፖርት እንዳደረጉ የሚያሳይ የፖሊስ ዘገባ
• ስለ ማንኛውም የጤና ሁኔታ ወይም ጉዳት የዶክተር ሪፖርቶች
• ከአደጋ ለማምለጥ እንደሞከሩ የሚያሳይ ማስረጃ (እንደ ትኬቶች፣ ደረሰኞች፣ የጉዞ ሰነዶች)
• እራስዎን ከአስፈራሪዎች ለመጠበቅ እንደሞከሩ የሚናገሩትን ምስክርነት ይስጡ
• በሌላ ሀገር የይገባኛል ጥያቄ ስለማቅረብ የሰበሰቡት መረጃ
• ለምን ከአገርዎ ቶሎ መውጣት እንዳልቻሉ የሚያሳዩ ሰነዶች
• ልክ እንደደረሱ በካናዳ ውስጥ የይገባኛል ጥያቄ ለማቅረብ ችግር እንዳለብዎት የሚያሳዩ ሰነዶች
• ወደ ካናዳ የመድረስዎ እና የመግባትዎ ማረጋገጫ

በግልዎ በአገርዎ ውስጥ ስደት ወይም ጉዳት ሊደርስብዎ እንደሚችል ማሳየት አለብዎት። ይህ በአገርዎ ውስጥ አጠቃላይ አደጋ እንዳልሆነ ማሳየት አለብዎት። ለምሳሌ፣ ብዙ ብጥብጥ ካለ፣ ለምን በግል ለአደጋ እንደተጋለጡ ማሳየት አለብዎት። ከቻሉ፣ ማን (ወይም የትኛው ቡድን) እርስዎን እንዳነጣጠረ፣ ለምን እና እንዴት እንደሚያውቁ ይጥቀሱ።

እንዲሁም በዘርዎ፣ በሃይማኖትዎ፣ በዜግነትዎ፣ በፖለቲካዊ አመለካከትዎ ወይም በማህበራዊ ቡድን አባልነትዎ ምክንያት አደጋ ላይ እንዳሉ ማሳየት አለብዎት ። እነዚህም ኮንቬንሽን መሰረት ይባላሉ። ህጋዊ ተወካይ ካሎት የትኛው መሰረት(ቶች) ለእርስዎ ሊተገበር እንደሚችል ይጠይቋቸው።

የማስረጃ ምሳሌዎች

በአገርዎ ውስጥ ለጉዳት ተጋላጭ መሆንዎን ለማሳየት ሊሰበሰቡ የሚችሉ አንዳንድ የማስረጃ ምሳሌዎች እዚህ አሉ፡-

• ማንኛውም ማስታወሻዎች፣ ደብዳቤዎች፣ የጽሑፍ መልዕክቶች ወይም የአመጽ ማስፈራሪያዎች የስልክ መልዕክቶች
• እርስዎ ወይም እንደ እርስዎ ያሉ ሰዎች የጥቃት ሰለባ እንደሆናችሁ የሚናገሩ ምስክሮች፣ ይፋዊ መግለጫዎች
• በአካልዎ ላይ ጉዳት ወይም ሌላ ዓይነት ጉዳት ፎቶግራፎች
• ያዩት (ወይም የተሳተፉበት) የዘረፋ ወይም የጉዳት ፎቶግራፎች
• የሕክምና መዝገቦች
• የፖሊስ ሪፖርት ከአገርዎ
• የማህበራዊ ሚዲያ ወይም የቪዲዮ ማስረጃ (ቪዲዮው የሚናገር ሰው ካለው ቃላቱ ተጽፈው ወደ እንግሊዝኛ ወይም ፈረንሳይኛ መተርጎም አለባቸው)

መንግስትዎ ሊጠብቅዎ እንዳልቻለ ወይም እንደማይችል ማሳየት አለብዎት።

በአገርዎ ካሉ ባለስልጣናት ጥበቃ ለማግኘት ከሞከሩ ነገር ግን አላገኙትም።

• በትክክል ምን እንዳደረጉ እና እነሱ እንዴት ምላሽ እንደሰጡ ያብራሩ።
• እርዳታ ለማግኘት እንደሞከሩ የሚያሳዩ ሰነዶችን ለማግኘት ይሞክሩ።
• ባለስልጣናት እንደ እርስዎ ያሉ ሰዎችን መጠበቅ እንደማልቻሉ ወይም እንደማይችሉ የሚያሳዩ ሪፖርቶችን ከአገርዎ ለማግኘት ይሞክሩ።

በአገርዎ ካሉ ባለስልጣናት ጥበቃ ለማግኘት ካልሞከሩ፡-

• ለምን እንደሆነ ያብራሩ እና መሞከር ምክንያታዊ እንዳልሆነ የሚያሳዩ ሰነዶችን ለማግኘት ይሞክሩ።
• እርዳታ ለማግኘት በሞከሩ ሌሎች ሰዎች ላይ ምን እንደተፈጠረ የሚያሳይ ምሳሌዎችን ይስጡ።

የማስረጃ ምሳሌዎች

መንግስትዎ ለምን ሊጠብቅዎ እንዳልቻለ ለማሳየት ሊያሰባስቡ የሚችልዋቸውን አንዳንድ የማስረጃ ምሳሌዎች እዚህ አሉ፡

• የመንግስት ሙስና ወይም የፖሊስ ጥበቃ እጦት የሚያሳዩ የሀገር ወይም የዜና ዘገባዎች
• ለፖሊስ ያደረጓቸው ሪፖርቶች
• እንደ እርስዎ ባሉ ሁኔታዎች ውስጥ ካሉ ሰዎች የተሰጡ መግለጫዎች። ( በጠበቃ ፊት ወይም notary public ፊት እውነት ነው ቢሉ ጥሩ ነው። እንዲሁም የመታወቂያ ካርዳቸውን ቅጂ ይጠይቁ።)

በማንኛውም የአገራችሁ ክፍል ውስጥ መኖር ለእርስዎ አስተማማኝ ወይም የማይቻል መሆኑን ማሳየት አለብዎት።

IRB-RPD በአገርዎ ውስጥ እርስዎ ቦታ ቀይረው በሰላም መኖር ይችላሉ ብለው የሚያስቡትን ከተማ ሊሰይሙ ይችላሉ። ይህ “የውስጥ የበረራ አማራጭ” በመባል ይታወቃል ። ይህን ማሳየት አለብህ፡-

• እዚያ በሰላም መኖር አይችሉም ፣ ወይም
• መኖርዎ ምክንያታዊ አይሆንም (ለምሳሌ በእድሜ,ዎ፣ በፆታዎ ወይም በሁኔታዎ ምክንያት) ።

የማስረጃ ምሳሌዎች

በሌላ የአገራችሁ ክፍል ለምን በሰላም መኖር እንደማይችሉ ለማሳየት መሰብሰብ የምትችሏቸው አንዳንድ የማስረጃ ምሳሌዎች እዚህ አሉ፡

• ወደ ሌላ የአገራችሁ ክፍል በመሄድ ከችግሩ ለመውጣት እንደሞከሩ የሚያሳዩ ሰነዶች።
• ችግሩ በመላ አገሪቱ እንዳለ የሚያሳዩ ዘገባዎች። ለምሳሌ የምትፈራቸው ሰዎች በመላ ሀገሪቱ አሉ ወይም የምትፈሩት አያያዝ በሁሉም የሀገራችሁ ክፍል ነው።
• እንደ እርስዎ ያለ ሰው ለምን በዚያ ክልል ውስጥ መኖር እንደሚከብደው የሚያሳዩ ዘገባዎች። ለምሳሌ በአገርዎ ያለውን ባህል የሚገልጹ ሪፖርቶች ወይም በዚያ አካባቢ ከባድ ችግሮች እንዳሉ የሚያሳዩ ።
• በተለያዩ የአገሮ ክፍሎች እንዲደበቂ የረዱዎት ከጓደኞችዎ ወይም ከዘመዶችዎ የተላኩ ደብዳቤዎች።
• በጦርነት፣ በተፈጥሮ አደጋ ወይም በሌላ ምክንያት ወደዚያ ክልል መድረስ የሚቻልበት መንገድ እንደሌለ የሚያሳዩ ዘገባዎች።

ዜጋ ወይም ቋሚ ነዋሪ በሆኑበት በእያንዳንዱ አገር ውስጥ እርስዎ አደጋ ላይ እንዳሉ ማሳየት አለብዎት።

IRB-RPD እርስዎ በአንድ ሀገር ውስጥ አደጋ ላይ እንዳሉ ካወቀ፣ ነገር ግን ዜጋ ወይም ቋሚ ነዋሪ በሆኑበት በሌላ ሀገር በሰላም መኖር ከቻሉ፣ ጥያቄዎን ውድቅ ያደርጋሉ። የስደተኛ ስምምነትን በፈረመ ሀገር ውስጥ የስደተኛነት ፍቃድ ካሎት እና ወደዚያ መመለስ ከቻሉ የይገባኛል ጥያቄዎን ውድቅ ያደርጋሉ።

የማስረጃ ምሳሌዎች

IRB-RPD በሌላ አገር በሰላም መኖር ይችላሉ ብሎ ካሰበ መሰብሰብ የምትችላቸው አንዳንድ የማስረጃ ምሳሌዎች እዚህ አሉ፡

• ከአንድ በላይ ሀገር ውስጥ የመኖር መብት ካሎት፣ በእያንዳንዳቸው ላይ ስለሚያጋጥምዎት አደጋ ያሰቡ። ስለዚያ አደጋ የቻሉትን ያህል ማስረጃ ይላኩ።
• IRB-RPD በሌላ ሀገር የመኖር መብት እንዳልዎት ሊያስብ ይችላል። ከአሁን በኋላ የዚያ ሀገር ዜጋ ወይም ቋሚ ነዋሪ አይደለሁም ብለው ካሰቡ፣ ይህንን የሚያሳየውን የመንግስት ሰነድ ለIRB-RPD ይስጡ።
• በተወለዱበት ቦታ ዜጋ ካልሆኑ፣ የዚያን ሀገር የዜግነት ህግ ቅጂ ለIRB-RPD ይስጡ። (ይህን በይነመረብ ( ኢንተርኔት ) ላይ ሊያገኙት ይችላሉ።)
• ቋሚ ነዋሪዎ ሁኔታ ወይም በአገር ውስጥ ያለዎትን የስደተኛነት ሁኔታ ካጡ፣ ወደዚያ መመለስ እንደማይችሉ የሚያሳይ የመንግስት ሰነድ ለIRB-RPD ይስጡ።

በወንጀል ምክንያት IRB-RPD ጥያቄዎን ውድቅ ሊያደርግ ይችላል። ይህ መለየት ይባላል። IRB-RPD ወንጀል አለዎት ብሎ ካሰበ ይህ ሊከሰት ይችላል፡-

• የጦር ወንጀል ፈጽመዋል፣
• ከካናዳ ውጭ ከባድ ፖለቲካዊ ያልሆነ ወንጀል ፈጽመዋል፣ ወይም
• ዓለም አቀፍ የሰብአዊ መብት ህጎች ተጥሰዋል።

በIRB-RPD እንደ የስደተኛ ጥያቄዎ አካል ወንጀለኛነትን እንደሚገመግሙ ከተነገሮት ጠበቃ ማነጋገርዎን ያረጋግጡ።

የማስረጃ ምሳሌዎች

IRB-RPD እርስዎ በወንጀል ተግባር ውስጥ እንደተሳተፉ ከተናገረ ሊሰበሰቡ የሚችሏቸው አንዳንድ የማስረጃ ምሳሌዎች እዚህ አሉ።

• ማንኛውም የጥፋተኝነት የፍርድ ቤት መዝገብ
• በመጀመሪያ ሪፖርት የተደረገላቸው የፖሊስ መዝገቦች
• ስለ ክሶቹ የምስክርነት መግለጫዎች
• በአገርዎ ካለው የሕግ ባለሙያ የሕግ አስተያየት

መጀመሪያ ካናዳ እንደገቡ የስደተኛ ጥያቄ ካላቀረቡ፣ ለምን እንደዘገዩ ማስረዳት አለቦት። ካናዳ እንደደረሱ ለምንድነው ቀደም ብለው ሀገርዎን ለቀው ያልወጡት፣ በሌላ ሀገር የይገባኛል ጥያቄ ያላቀረቡ ወይም የስደተኛ ጥያቄ ያላቀረቡበትን ምክንያት እንዲያብራሩ ሊጠየቁ ይችላሉ።

እነዚህን ጥያቄዎች እንዴት እንደሚመልሱ ማሰብ አስፈላጊ ነው ምክንያቱም IRB-RPD የይገባኛል ጥያቄዎን ለማቅረብ ከዘገዩ ላያምን ይችላል ወደ ሃገሮ ላለመመለስ በእውነት ፈርተው የይገባኛል ጥያቄዎን ለማቅረብ ከዘገዩ ።

የስደተኛ የይገባኛል ጥያቄ ወዲያውኑ ካላቀረቡ፣ የመዘግየት ምክንያትዎን ለመፍታት እንዲረዳዎ የሚከተሉትን ጥያቄዎች ያስቡ።

• ካናዳ ከደረሱ ከተወሰነ ጊዜ በኋላ ወደ ሀገርዎ ለመመለስ ፈርተዋል?
• ካናዳ እንደደረሱ የይገባኛል ጥያቄ ማቅረብ እንዳለቦት አላወቁም ነበር?
• የይገባኛል ጥያቄ ለማቅረብ ወይም የህግ ውክልና የማግኘት ችግር አጋጥሞዎታል?
• የይገባኛል ጥያቄ እንዴት እንደሚቀርብ አያውውቁም እና ለማወቅ ጊዜ ወስዶቦታል?

ዝርዝሮችን ይስጡ እና ሁኔታውን ወይም ሁኔታዎችን ለማስረዳት የተቻለዎትን ያድርጉ። በችሎትዎ ወቅት ስለ እርስዎ መዘግየት አባሉ ሊኖረው የሚችለውን ጥያቄዎች ለመመለስ ዝግጁ ይሁኑ።